Wersje testu MMPI: co jest dostępne w Polsce

Pytanie o MMPI-3 albo MMPI-2-RF pojawia się u mnie coraz częściej — zwykle od osób, które trafiły na angielskojęzyczne materiały i zastanawiają się, czy nie powinny szukać czegoś nowszego niż MMPI-2. Odpowiedź wymaga rozróżnienia dwóch rzeczy: co istnieje na świecie i co realnie da się zrobić w polskim gabinecie.

Sprawdziłam to bezpośrednio w katalogu Pracowni Testów Psychologicznych PTP — jedynego podmiotu w Polsce uprawnionego do dystrybucji tych narzędzi. Stan jest następujący.

MMPI-3 — dostępny, ale wciąż rzadko spotykany

MMPI-3 to najnowsza wersja testu, opublikowana w Stanach Zjednoczonych w 2020 roku. Ma krótszą formę (335 twierdzeń zamiast 567) i zaktualizowaną treść pozycji. Polska adaptacja — autorstwa Iwony Bac, Jana Cieciucha i Joanny Stańczak — figuruje w katalogu PTP ze statusem „dostępny”.

To jednak nie znaczy, że w polskich gabinetach zastąpił już MMPI-2. Wprowadzenie nowego narzędzia do praktyki klinicznej to proces rozłożony na lata. Podobnie było w Stanach Zjednoczonych: mimo że MMPI-3 funkcjonuje tam od sześciu lat, MMPI-2 wciąż pozostaje preferowanym narzędziem w opiniowaniu sądowym, między innymi dlatego że dla MMPI-3 brakuje jeszcze pełnych grup porównawczych do spraw opiekuńczych i sądowych.

MMPI-2-RF — nie ma go w Polsce

To jedna z tych informacji, która najbardziej zaskakuje osoby czytające o MMPI w anglojęzycznych źródłach. MMPI-2-RF (Restructured Form) to skrócona, licząca 338 pozycji wersja testu, opublikowana w 2008 roku i szeroko stosowana w Stanach Zjednoczonych. W Polsce nie ma jednak oficjalnej adaptacji tego narzędzia — nie figuruje w katalogu PTP i żaden polski psycholog nie może się nim legalnie posłużyć w standardowej praktyce.

Jeśli więc trafisz na polskojęzyczny tekst, który poleca MMPI-2-RF jako „szybszą alternatywę” bez zastrzeżeń, warto traktować to z rezerwą — to opis realiów amerykańskich, nie polskich.

MMPI-A-RF — w trakcie przygotowań

Dla nastolatków w wieku 14–18 lat na świecie stosuje się MMPI-A-RF — wersję liczącą 241 pozycji. W Polsce trwają nad nią prace: tłumaczenie i badania dwujęzyczne zostały już ukończone, a badania normalizacyjne ruszyły w 2022 roku. Na dziś polskich norm jeszcze nie ma, więc test nie jest dostępny do użytku klinicznego.

Dlaczego to nie jest kwestia „lepszy kontra gorszy”

Łatwo pomyśleć, że skoro istnieje nowsza wersja testu, to ta starsza jest gorsza albo przestarzała. W psychometrii to rzadko takie proste. MMPI-2 ma za sobą kilkadziesiąt lat badań, ogromną bazę porównawczą i ugruntowaną pozycję w polskim orzecznictwie sądowym — czego nowszym narzędziom brakuje po prostu z powodu młodego wieku. Dlatego MMPI-2 pozostanie w Polsce podstawowym narzędziem diagnostycznym jeszcze przez dłuższy czas.